Kamieniec Ząbkowicki - Pałac (powiat ząbkowicki, gmina Kamieniec Ząbkowicki)

Stan:	dobry
Zwiedzanie:	płatne
Dostępność:	z zewnątrz i wewnątrz
Współrzędne GPS:	50°31’15” N 16°52’51” E

Kamieniec Ząbko...

Na wzniesieniu w miejscowości Kamieniec Ząbkowicki na Dolnym Śląsku stoi pałac Marianny Orańskiej. Parkując auto na parkingu już z daleka w oczy rzucają się cztery czerwone, okrągłe wieże wystające ponad korony drzew, przez co pałac na pierwszą myśl przywodzi zamek.

Z bliska całość jest jeszcze bardziej efektowna, tym bardziej, że pałac jest w trakcie remontu i udostępniony dla turystów.

Budowla jest dwupiętrowa, flankowana czterema wieżami i dwiema wieżyczkami zdobiącymi ryzalit z dużą tarczą herbową. Skrzydła pałacu w Kamieńcu Ząbkowickim tworzą prostokątny dziedziniec wewnętrzny, otoczony otwartymi arkadami. Pałac otoczony jest murem. Od strony północno-zachodniej umieszczono w ciągu murów wozownie, a od strony południowo-wschodniej stajnie.

Trochę historii…

1838 Marianna Orańska, królewna niderlandzka, córka króla Niderlandów Wilhelma I Orańskiego i jego pierwszej żony– Fryderyki Luizy Pruskiej, po raz pierwszy odwiedza Kamieniec Ząbkowicki, który dziedziczy w spadku po swej matce. Po podjęciu decyzji wybudowania na jego terenie letniej rezydencji, jeszcze tego samego roku architekt Karl Friedrich Schinkel przygotowuje dla królewny pierwszy projekt pałacu. Budowniczy angażuje także do pomocy młodego, zdolnego Ferdynanda Martiusa, którego praca przy budowie pałacu pochłania całkowicie.

1839 Wiosną tego roku rozpoczyna się wznoszenie budowli. Pracami kierował Ferdynand Martius, Karl Schinkel nadzorował je z Berlina. Jesienią gotowe są mury parteru, wszystkie filary i kolumny w komnatach oraz kawałek muru otaczającego budowlę.

1848 Budowa pałacu zostaje wstrzymana wskutek rozwodu Marianny z Albrechtem. W związku z tym, że rozwód został przeprowadzony w atmosferze skandalu, jakim był romans Marianny z masztalerzem Johannem von Rossumem, zabroniono jej przebywać na terenie Prus przez czas dłuższy niż 24 godziny, z obowiązkowym meldunkiem na posterunku policji przy każdym wjeździe i wyjeździe. Nałożono na nią również karę infamii.

1853 Marianna odwiedza Kamieniec i zarządza wznowienie prac. Przekazuje pałac swojemu synowi Fryderykowi Wilhelmowi Albrechtowi. Sama zakupuje posiadłość w Bilej Vodzie, oddalonej od Kamieńca o 12 kilometrów, aby mogła jak najczęściej odwiedzać pałac i nadzorować prace.

1857 Budowa czwartego piętra zostaje ukończona i pierwsi mieszkańcy wprowadzają się do pałacu. Z tej okazji wydany zostaje wielki bal, a Ferdynand Martius zostaje specjalnie uhonorowany przez Mariannę.

8 maja 1872 roku zostaje odsłonięta figura bogini zwycięstwa- Nike na wzgórzu za grotą. Fakt ten oznacza oficjalne zakończenie budowy pałacu po prawie 33 latach. Całkowity koszt budowy kompleksu pałacowo- parkowego wynosi 971 692 talary. Jest to równowartość trzech ton złota.

1883 Marianna Orańska umiera. Zostaje zapamiętana jako jedna z najbardziej niekonwencjonalnych dam XIX wieku, która przerosła swoją epokę.

1945 Potomkowie Marianny, którzy rezydują w pałacu ewakuują się z terenu Kamieńca z powodu nadciągającej Armii Czerwonej. Z pałacu zostają przez nią wywiezione liczne dobra, wyposażenie pomieszczeń oraz dzieła sztuki. Rok później obiekt trawi pożar i rezydencja staje się ruiną. Marmurowe podłogi oraz kolumny zostają wywiezione, aby wspomóc odbudowę stolicy po powstaniu. W latach pięćdziesiątych postępuje dewastacja pałacu.

1986 Obiekt zostaje wydzierżawiony na 40 lat.

2012 Po wygaśnięciu umowy dzierżawy pałac powraca pod bezpośredni zarząd właściciela, tj. Gminy Kamieniec Ząbkowicki. Ogólny stan kompleksu był zły.