|
 Naroczyce - Pał... |
Naroczyce, to niewielka miejscowość znajdująca się na drodze między Ścinawą, a Chobienią. Praktycznie w centrum tej wsi znajduje się pałac z zabudowaniami gospodarczymi oraz zabytkowym parkiem. Sam pałac nie jest wielki i może nie wygląda z zewnątrz okazale, ale podobno wewnątrz zachowały się oryginalne elementy zdobień stopów oraz sufitów, które de facto są bezcenne. Budynek pałacu, co widać, od niedawna ma nowy dach oraz odbudowaną ścianę wschodnią, dzięki czemu został zabezpieczony przed popadaniem w ruinę, lecz do świetności jeszcze trochę brakuje…
Trochę historii…
Z historii miejscowości wynika, że już w XVI w. mogły istnieć w Naroczycach dwie siedziby szlacheckie. Bardziej wiarygodne źródła mówią, że istniały na pewno w wieku XVII i jeszcze około połowy XVIII w., jak dowodzi tego mapa F. B. Wernehra. W drugiej połowie XVIII w. dobra we wsi musiały zostać scalone, w wyniku czego jedna z siedzib utraciła swe znaczenie. W końcu w roku 1791 istniał już w Naroczycach tylko jeden pałac, wzniesiony w 1688 roku przez Augusta Mocnego, przebudowany w roku 1737, następnie około połowy XIX w. i na początku wieku XX.
Jest to niewielki budynek, podpiwniczony, dwukondygnacyjny, założony na planie prostokąta z dwoma ryzalitami środkowymi (zwieńczonymi trójkątnymi szczytami) w elewacjach zachodniej i wschodniej, nakryty dachem naczółkowym. Fasada zwrócona jest ku zachodowi. Pod gzymsem znajduje się motyw liści akantu i motyw muszli. Skromna architektura pałacu utrzymana jest w klasycyzującej odmianie stylu barokowego z drugiej połowy XVII w. Wewnątrz budynku zachowane są malowane stropy oraz sufity zdobione sztukateriami. Na jednym z tych sufitów wyobrażono pięć kobiecych popiersi z emblematami. Usytuowanie drugiej siedziby szlacheckiej w Naroczycach nie jest znane.
W obrębie miejscowości oraz na północ od folwarku z pałacem znajdował się prostokątny a zarysie dawny pałacowy ogród, którego zarys odnotowano na mapach topograficznych z lat 1824 i 1892- 1925. Ogród ten nie związany kompozycyjnie z pałacem powstał najprawdopodobniej w końcu XVII w. i był przekształcany w wieku XVIII. Wówczas to założono aleję z grabów, które następnie formowano. Po zachodniej stronie tej alei znajdował się zapewne ogród ozdobny, a po stronie wschodniej– ogród użytkowy. W latach siedemdziesiątych XIX w. ogród ten zaczęto scalać przestrzennie z otoczeniem pałacu poprzez przekształcanie go na park. Wykorzystano przy tym starodrzew dębowy i olszowy. Założono staw blisko wiejskiej drogi i połączono go z układem wodnym. Ukształtowano też polany parkowe i jeszcze bardziej upodobniono go do parku za pomocą starodrzewu i nowymi nasadzeniami. W latach ok. 1870 – 1945 zamieniono dodatkowo teren przy pałacu na park, wprowadzając nowe nasadzenia we wschodniej części dziedzińca gospodarczego.
Obecnie kompozycja założenia na północ od pałacu i wiejskiej drogi jest w dużym stopniu zatarta przez liczne samosiewy. Zachowana jest dwustuletnia, grabowa aleja. Teren na wschód od niej jest wyraźnie podzielony ścieżkami na cztery kwatery. W jej północnej części znajduje się niewielki staw, do którego spływa woda z rowów melioracyjnych. Zatarciu uległa też kompozycja części parku przy pałacu, który otoczony był owalnym pojazdem. Przy wjeździe zachowały się dwa slupy bramne, a na terenie parku dawne nasadzenia. Przy pałacu skupione są kasztanowce i lipy, a we wschodniej części założenia parkowego występują świerki, sosny czarne, klony, lipy i dęby.
