|
 Winnica - Grang... |
Niestety spora część budynków pocysterskich w Winnicy popada w coraz większą ruinę i nie zanosi się, żeby w najbliższym czasie miało się to zmienić. W najgorszym stanie jest pałac, gdzie zawaliła się już większość stropów- w tym murowanych z cegieł. Jak zaobserwowaliśmy już w kilku innych miejscach, potężną siłą niszczącą takie ruiny jest sama przyroda- drzewa które się zasiały w budynku i rosną na jego kondygnacjach przyśpieszają proces niszczenia, gdyż korzenie wrastają w strop, osłabiają spoiny i piękne, zabytkowe stropy przechodzą do historii, a wystarczyłoby tylko, aby na samym początku nie dopuścić do zawalenia dachu, a tym samym nie dopuścić do dostarczania wody tym drzewom..
Według miejscowych legend rzekomo istnieje podziemny tunel łączący kościół w Słupie z ową grangią w Winnicy. Niestety podań tych do dziś nie potwierdzono.
Trochę historii...
Grunty, na których powstała Winnica, podobnie jak pobliska wieś Słup, w 1177 r. zostały przekazane przez Bolesława Wysokiego (za przyzwoleniem Mieszka III Starego) zakonowi cystersów z Lubiąża. W 1202 r. książę Henryk I Brodaty ufundował tu cystersom oddzielny folwark - grangię, zaś w 1217 r. przy folwarku powstała osada wiejska, która w 1316 r. została odkupiona od Bolesława III Rozrzutnego przez opata lubiąskiego Rudolfa. Podczas wojen husyckich w XV w., Winnica, podobnie jak Słup, została spalona. Odbudowana, swój ponowny rozkwit przeżywała w XVII i XVIII w. gdy dzięki staraniom opatów Nitschego i Brzucha powstały nowe zabudowania dworskie, a miejscowość podniesiono do rangi prepozytury klasztoru. Po sekularyzacji majątków klasztornych na terytorium ówczesnego Królestwa Pruskiego w 1810 r., do 1812 r. folwark prowadził proboszcz. W 1812 odkupił go kancelista z Lubiąża Carl Josef Otto. W połowie XIX w. wieś stała się własnością Marii Luizy Pauliny Hohenzollern-Hechigen. Posiadała wówczas pałac z parkiem, część gospodarczą, kuźnię, dwa młyny wodne, cegielnię, browar i gorzelnię.
W trakcie II wojny światowej zabudowania pocysterskie uległy znacznym zniszczeniom. Do dnia dzisiejszego zachowały się zabudowania mieszkalne i gospodarcze (choć część jest już w ruinie), m.in. dom zakonników z XVIII w., budynki gospodarcze, mieszkalne, kuźnia oraz ruiny ogrodowego belwederu.
