|
 Świny - Zamek |
Zamek Świny pozostaje ruiną, mimo że wielokrotnie podejmowano tutaj prace konserwatorskie. Od 1991 r. zamek jest ponownie własnością prywatną, a w 2008r. zamek został zakupiony przez obywatela szwedzkiego i do dzisiaj jest jego własnością. Najstarszą częścią zamku jest czterokondygnacyjna wieża mieszkalna. Wieżę zbudowano na planie prostokąta, była podpiwniczona oraz otoczona murem tworzącym dziedziniec. Na zamku dolnym stoi zrujnowany pałac z barokowymi portalami bramnymi, nad którymi widnieje tarcza rodowa Świnków. Kompleks otoczono obwarowaniami przystosowanymi do użycia broni palnej, na które składały się nowy mur obronny oraz basteje i mały bastion- wewnątrz pałacowych bastei widoczne są jeszcze malowane postacie XVII-wiecznej szlachty. Wjazd do zamku odbywał się poprzez most zwodzony. Ufortyfikowany został także teren podzamcza- na południowy wschód od zamku właściwego znajdują się resztki trójkątnego bastionu ziemnego. Ruiny, mimo że od pewnego czasu znajdują się w rękach prywatnych, są dostępne dla zwiedzających od maja do października. Jak dla mnie jest to jeden z najbardziej klimatycznych i piękniejszych zamków na dolnym śląsku. Wchodząc do tych ruin jest naprawdę co oglądać ;)
Trochę historii…
W miejscu dzisiejszego zamku już w X wieku istniał drewniano-ziemny gród obronny, który był wymieniony w kronice Kosmasa w 1108 roku jako Zvini in Polonia. W dokumencie papieża Adriana IV wymieniony jest jako gród kasztelański, pod nazwą Zpini. Gdy w latach 70 XIII wieku Bolko I Surowy przeniósł siedzibę kasztelani do pobliskiego Bolkowa, gród stał się siedzibą rycerskiej rodziny Świnków (von Schweinichen), z której pochodził wybitny polski patriota, arcybiskup gnieźnieński, Jakub Świnka. Dokument z roku 1288 wymienia jako właściciela grodu Jana Świnkę, zaś w 1313 roku Piotra i Gunczela Świnków.
Na miejscu drewnianego grodu w połowie XIV wieku Świnkowie stawiają wykonaną z łamanego kamienia masywną, o 2,5 metrowej grubości murów wieżę mieszkalną, otoczoną murem obwodowym. Podpiwniczona wieża była postawiona na planie prostokąta o wymiarach 12 x 18 metrów i była nakryta dwuspadowym dachem. Wejście do wieży prowadziło przez zachowany do dzisiaj gotycki portal, na parterze mieściła się sala rycerska, a na wyższe kondygnacje prowadziły drewniane schody.
W połowie wieku XV Gunczel Świnka (w tym czasie Świnkowie używali już zniemczonego nazwiska Schweinichen) wzniósł nowy dwuszczytowy budynek mieszkalny i nowe mury obwodowe. Największa, a zarazem ostatnia przebudowa zamku na renesansową rezydencję miała miejsce w latach 1614-1620, a przeprowadził ją Jan Zygmunt Świnka. Odnowiono wówczas gotycki zamek, a wieża otrzymała nowy dach pokryty czerwoną dachówką. Od strony północno-zachodniej powstał wówczas renesansowy pałac na planie prostokąta, zamknięty po obydwu stronach cylindrycznymi wieżami. Całość otoczono nowym murem obronnym z bastejami i bastionem, w celu przystosowania zamku do obrony przy użyciu borni palnej. Wejście na teren zamku prowadziło przez most zwodzony, a zamkowa brama była wykończona portalem, nad którym znajduje się herb rodu Świnków.
Po śmierci Jana Zygmunta w 1664 roku zamek przechodzi na boczną linię rodu Świnków, której ostatnim członkiem był zmarły w 1702 roku hr. Georg Ernst von Schweinichen. W 1713 roku majątek przejął jego zięć Sebastian Heinrich von Schweinitz. Rodzina ta opuściła zamek w 1769 roku i od tego czasu jest on nie zamieszkany i stopniowo zaczyna popadać w ruinę. W 1769 roku zamek kupił pruski minister stanu Joahann Heinrich hr. von Churschwand. Następnie wdowa po nim odsprzedała Świny austriackiej rodzinie hr. von Hoyos-Sprinzenstein. Byli oni właścicielami zamku do 1945 roku. Zamek szczęśliwie uniknął zniszczeń w czasie powstania husyckiego i wojny trzydziestoletniej, natomiast po opuszczeniu go przez właścicieli duże zniszczenia poczyniły na nim huragany w latach 1840 (zerwany dach nad wieżą mieszkalną), 1848 i 1868. Natomiast pożar z roku 1876 zniszczył całkowicie zamkowe wnętrza.
Pierwsze prace konserwatorskie prowadzono w 1931 i 1936 roku, kiedy to pokryto dachem wieżę. Po wojnie prace remontowe rozpoczęto dopiero w latach sześćdziesiątych.
