|
 Cieszów - Zamek... |
Zamek Cisy położony pomiędzy wsiami Struga, Chwaliszów i Cieszów na Pogórzu Wałbrzyskim. Umiejscowiony na niewielkim skalnym wzgórzu, nad małą rzeczką Czyżynką w Książańskim Parku Krajobrazowym.
Droga do zamku jest dosyć skomplikowana, ale na szczęście jakiś czas temu pojawiły się tablice informujące o dojeździe do ruin. Leżą one zaledwie 3 km na zachód od bardzo popularnego i znanego Książa, ale niestety nie prowadzi do niego żadna dobra droga dojazdowa. Cisy osiągalne są jedynie dla turystów pieszych, rowerowych i zmotoryzowanych.
Do zamku można dotrzeć dwoma szlakami turystycznymi wiodącymi przez Pogórze Wałbrzyskie: szlakiem zielonym (Szlakiem Zamków Piastowskich) oraz szlakiem żółto-niebiesko-żółtym (Szlakiem Ułanów Legii Nadwiślańskiej).
Docierając na zamek możemy zobaczyć pozostałości cylindrycznej wieży- o wysokości około 10 metrów, wkomponowaną w linie murów obwodowych. Budynek mieszkalny- zbudowany z piaskowca posiadał co najmniej dwie kondygnacje i zajmował północno- zachodnią część dziedzińca. Przetrwały także częściowo zachowane mury przedzamczy wschodniego i zachodniego. Zamek wysoki otaczały wzmacniane w narożach mury zewnętrzne, tworzące przed bramą wjazdową niewielki dziedziniec. W jego północnym narożniku umieszczono bramę prowadzącą na otoczone murami przedzamcze. Wjazd na zamek górny prowadził mostem przez wieżę bramną- odnowiony ostatnimi laty długi, 24 metrowy most przerzucony nad suchą fosą.
Ostatnimi czasy wycięto wszystkie krzaki, dzięki temu odsłonięte zostały mury i można podziwiać te ruiny w pełnej okazałości.
Trochę historii…
Na terenie Książańskiego Parku Krajobrazowego, nad doliną Czyżynki znajdują się ruiny jednej z najważniejszych warowni księstwa świdnicko- jaworskiego, zamku Cisy. Na przełomie XIII i XIV w. książę świdnicki Bolko I wybudował tutaj zamek z murem. Oprócz wieży o średnicy ponad 10 m, tuż obok wybudowano dom mieszkalny. Jak wiele zamków dolnośląskich, w XIV w. zamek Cisy stał się siedzibą rycerzy rozbójników. Został odbity z ich rąk przez Bolka II. Przypuszcza się, że pod panowaniem tego władcy zamek rozbudowano. W momencie śmierci Bolka II zamek stał się własnością wdowy po nim– Agnieszki, a po jej śmierci, w 1392 r. trafił w ręce króla czeskiego. On to przekazał posiadłość dwóm rodzinom rycerskim: von Grunau i von Czettritz. Do pierwszych poważnych zniszczeń, które dotknęły zamek, doszło za sprawą szturmu husytów. Po zakończeniu działań wojennych obiekt wyremontowano oraz wzniesiono mur okalający podzamcze. W XVI w. rozpoczęto prace mające na celu unowocześnienie fortyfikacji. Dobudowano też basztę, której zadaniem była obrona mostu zwodzonego prowadzącego do zamku. Drugim okresem w historii Zamku Cisy, kiedy doznał on poważnych uszkodzeń, była wojna trzydziestoletnia. W 1643 r. wojska szwedzkie zdobyły i zniszczyły twierdzę. Po zakończeniu działań zbrojnych, obiekt trafił w ręce swoich poprzednich właścicieli. Niestety nie zamierzali oni przywrócić świetności zamku sprzed wojny trzydziestoletniej. Nakaz rozebrania murów obronnych i wykorzystanie kamienia jako budulca w okolicznych budowlach doprowadził do zrujnowania warowni. W 1830 r. zamek zyskał nowego właściciela- von Zietena. Niestety także on nie interesował się remontem swojej nowej posiadłości. Próby rekonstrukcji miały miejsce w dwudziestoleciu międzywojennym (odrestaurowanie bramy zewnętrznej) oraz w latach 60. XX w. W tym czasie obiekt został też otwarty jako atrakcja turystyczna.
